PTT

In het fotoalbum van mijn vader heb ik nog een mooie foto gevonden die het tijdsbeeld goed weergeeft.

Vooraan, op de eerste rij de belangrijke heren. De man in het midden lijkt mij de directeur. Hoe verder naar achteren, hoe lager in rang. Mijn vader staat dus op de allerlaatste rij. Een broer van mijn vader had de kans gehad om wat meer door te leren en staat ergens in het midden.
Vijf heren hebben hun ene been over het andere geslagen, maar de directeur zat wijdbeens; hij mocht wat meer ruimte innemen. Verder valt mij op dat je, met uitzondering van de vermeende directeur, geen overhemdsboorden ziet. Misschien waren die opgetrokken zodat ze niet vuil werden.

Ook bijzonder vind ik dat er zo weinig mensen een bril hadden. Hadden de mensen toen betere ogen of werd er minder aandacht geschonken aan verminderd gezichtsvermogen? In de achterste rijen zie ik maar een brillemans. In de voorste rijen dragen er drie een bril. Hadden die het financieel wat breder en konden ze zich daarom een bril veroorloven?

Deze foto is van vóór 1959. In dat jaar verhuisde de PTT naar een grotere locatie omdat Apeldoorn, waar ik in mijn jeugd woonde, overging van een 4-cijferige abonneenummer naar een 5-cijferige. Het dorp werd groot.

Deze foto is waarschijnlijk ook van vóór 1957. Voor 1957 mocht je als getrouwde vrouw geen ambtenaar zijn. En als PTT'er was je, toen nog, ambtenaar. Als je ging trouwen moest je ontslag nemen. Er staan twee dames, mejuffrouwen, op de foto, zoals het hoort op een bescheiden plaats aan de linkerkant. Ze staan er zeer zedig op, de knietjes tegen elkaar. Ik  denk dat de voorste juffrouw de secretaresse van de directeur was en de juffrouw daarachter was waarschijnlijk typiste.

Zestig jaar geleden, een wereld van verschil.

Zussen

Hieronder een foto van drie zussen van mijn vader, genomen in de boomgaard achter hun ouderlijk huis. In het voorjaar, waarschijnlijk eind jaren veertig of begin jaren vijftig.
In het gezin van mijn vader waren 4 meisjes en 6 jongens. Het oudste meisje was toentertijd al getrouwd.

Drie meisjes De Wit, twintigers. Nog volop in het leven met hun dromen en verwachtingen, misschien dromend van hun prins op het witte paard. Die hebben ze overigens nooit ontmoet. Geen van drieën zou ooit trouwen en/of kinderen krijgen.
De middelste maakte carrière. De jongste en de oudste bleven een groot deel van hun leven bij elkaar, eerst hun ouders tot hun dood verzorgen, daarna samenwonend in een eigen huis en tot slot samen naar het verzorgingstehuis. De oudste, het meisje rechts, leeft nog. Ze is 93 jaar.

Hieronder een foto van vier zussen, mijn moeder en drie van haar zussen. Door een echte fotograaf gemaakt, waarschijnlijk eind jaren dertig.

In het gezin van mijn moeder waren 6 meisjes en 1 jongen. De oudste twee meisjes staan niet op de foto, ook zij waren al getrouwd. De meisjes boven waren zo tussen de 14 en 20 jaar oud. Gerda (mijn moeder), Tonnie, Maria en Anna waren ook jonge meisjes met nog een heel leven voor zich. Met hun dromen en verwachtingen. Zijn vonden wel hun prins en trouwden. En kregen kinderen, resp. 7, 7, 4 en 4. Gerda overleed al op redelijk jonge leeftijd. De andere meisjes werden allemaal oud. Het meisje rechts overleed vorig jaar als laatste.

Zeven jonge vrouwen, allemaal met hun eigen dromen en verwachtingen voor het leven. Heeft het leven hen gebracht wat ze wilden. Vast niet. Ieder op zich heeft zijn eigen geluk, maar ook zijn eigen zorgen en verdriet gehad.

Het zet je aan het denken over je eigen leven. Hoe was ik als jong meisje? Welke dromen en verwachtingen had ik voor het leven? Zijn ze uitgekomen?  Gelukkig weten we van tevoren niet wat ons in het leven te wachten staat.

Aeltje

Aeltje is getrouwd met Saar. Ik ken hun beide achternamen niet. Misschien hebben ze er wel geen. De vader van Saar heet Adriaan maar de naam van Saars moeder ken ik niet, evenmin als de namen van de ouders van Aeltje. Aeltje en Saar zijn vrome boeren. Ze wonen in De Birckt, een buurtschap in de gemeente Soest, vlakbij Amersfoort.
Aeltje en Saar hebben een vruchtbaar huwelijk. Ik hoop dat hun geluk net zo groot is als hun kinderschaar; ze krijgen minstens 8 kinderen.

Het oudste kind van Aeltje en Saar is dochter Alitgen. Ze trouwt met Aert van Arch, de zoon van Gerrit van Arch. Van Aert weet ik wel wat meer te vertellen. Hij woont samen met Alitgen op de Breestraat in Amersfoort. Daar hebben ze een huis, een hof en een hofstede. Het is hun eigendom maar ze moeten wel jaarlijks 15 gulden, 12 stuivers en 8 penningen rente betalen aan de Lieve Vrouwekapel.
De buurman aan de noordzijde heet Jan Marcelie en aan de oostzijde woont Weijmtgen van Dolre.

Alitgen en Aert komen al vroeg te overlijden. Ze laten minstens zeven kinderen na van wie er een aantal nog onmondig is. Helaas weet ik niet wat er met die kinderen gebeurd is. Zouden ze naar het weeshuis gestuurd zijn, of komen ze bij een oom of tante in huis? Wellicht is er een oudere zus getrouwd en komen ze bij een van hen in de huishouding. Of worden ze bij een boer ondergebracht als knecht of meid? En nu zou je denken dat de hele erfenis naar de kinderen gaat maar helaas, ze moeten die delen met de zeven broers en zusters van hun moeder en met hun opa Saar. Gelukkig heeft vader Gerrit geen broers of zusters en is zijn vader overleden, anders bleef er van de hele erfenis niets meer over.

De overige kinderen van Aeltje en Saar zijn ook allemaal keurig getrouwd en zullen op hun beurt wel weer voor nageslacht gezorgd hebben. Ze zullen niet vroegtijdig overleden zijn want mij is niet bekend dat ze onmondige kinderen nagelaten hebben.

Ondertussen is opa Saar in goeden doen geraakt, of misschien juist wel niet. In elk geval verkoopt hij in het jaar voor zijn dood land. Hij woont op dat moment met zijn huisvrouw Aeltje in Darthuizen, een gemeente zo halverwege Doorn en Amerongen. Hij verkoopt aan doctor Cornelius Benignus Sillingh drie morgen bouwland in de Vrijheid van Amersfoort, vanaf de Isselsesteeg tot aan de Vlasakkers. Aan de noordzijde ervan is het land van mr. Willem van Dam en het land aan de oost- en zuidzijde behoort toe aan Henrick Elbertsz. Zouden de meester en de doctor het land zelf bewerken?

Het gaat slechter met de gezondheid van Saar en hij laat zijn testament maken terwijl hij ziek van lichaam te bed liggende is. Saar woont nu in bij zijn zoon Dirck waar diens vrouw hopelijk goed voor hem zorgt. Notaris J. van Ingen komt daartoe naar het huis van zoon Dirck aan de Utrechtsestraat. Dit huis heeft Dirck 40 jaar geleden gekocht voor 200 gulden van Willem Mor Gijsbertz, als man en voogd van Geertgen van Fijnckel, zijn huisvrouw.

In het testament vermaakt hij al zijn bezittingen aan Dirck, Jan, Ariaen en Peter Saren, zijn zonen en aan Alitgen, Burrichgen, Henrickgen en Jannichgen  Saren, zijn dochters en bij overlijden van een van hen aan diens geboorte, allen bij gelijke portie. Uitgezonderd dat Dirck Saren, zijn oudste zoon, voor zijn voordeel 100 gulden zal genieten. Getuigen bij het opmaken van dit testament zijn Gosen Roeloffs Vlugh (portier), Harman Zanderzn (zadelmaker) en Willem Janzn (bakker).

Niet lang na het opmaken van dit testament sterft Saar. Aeltje is al eerder overleden. Het leven van twee hardwerkende boerenmensen is voorbij. Hun genen zijn doorgegeven aan hun kinderen en via hen weer aan hun kindskinderen. Nieuwe generaties nemen hun plaats in.

Aeltje stierf in 1629, zij is mijn betbetbetbetbetbetbetbetbetovergrootmoeder.