Luisterboeken

Kinderen houden ervan voorgelezen te worden, vooral voor het slapen gaan. Zo ineens
komt Klaas Vaak dan langs en zijn ze in dromenland.

plaatje van het www

Je hoort eigenlijk nooit dat volwassen voorgelezen worden om in slaap te vallen. Die kunnen zelf wel lezen. Toch is dat niet helemaal hetzelfde. Na het lezen van een boek en voordat je echt ligt, moeten er nog een aantal handelingen verricht worden. Het boek moet gesloten en weggelegd worden. Het lampje moet uit en je moet goed gaan liggen. Tegen die tijd kan het gebeuren dat ik weer helemaal klaarwakker ben. Bovendien, als ik dan in bed lig, komen er weer gedachten in mijn hoofd. Geen piekeren of anderszins nadenken over problemen, nee, gewoon gedachten. Mijn hoofd is constant aan het denken.

Dus laat ik me ook maar voorlezen in bed. Cd-speler op het nachtkastje, luisterboek erin en dan heerlijk liggen luisteren. Ik heb dan geen gedachten meer die me wakker houden omdat mijn aandacht bij het verhaal is. Vaak lukt het me dan om vanzelf in te slapen. Het maakt me niet uit of ik het verhaal al meerdere keren beluisterd heb. Het gaat vooral om de stem.

Zo'n luisterboek moet wel aan een aantal eisen voldoen. Het moet niet te mooi worden voorgelezen. Hiermee bedoel ik niet al te grote stemwisselingen, zoals zachtjes praten als de persoon uit het boek fluistert, of schreeuwen als er iemand boos of agressief is. Daar word ik maar onrustig van, of in het ergste geval, ik word weer wakker door het harde stemgeluid. Daarom is in bed luisteren naar muziek voor mij geen optie. Telkens als er een muziekstuk is afgelopen, is er een korte stilte en daarna begint het geluid weer.

Het beste is het als een luisterboek op monotone toon wordt voorgelezen. Momenteel ben ik aan het luisteren naar De Avonden van Gerard Reve, voorgelezen door de schrijver zelf. Heerlijk om naar te luisteren. Alles gaat rustig en op dezelfde toon, passend bij de teneur van het verhaal. Er gebeurt niets en daarom is het boek zeer geschikt om bij in slaap te vallen. Overigens niets ten nadele van het boek zelf. Het is een goed boek.
Ik luister ook naar verhalen van Agatha Christie en de Canon van de Nederlandse geschiedenis. Ook goed voorgelezen. Lof der Zotheid van Erasmus was nu weer niet geschikt om in bed naar te luisteren. Het wordt te snel en met stemverheffingen voorgelezen waardoor je moeite moet doen om ernaar te luisteren en dit me weer wakker houdt. Bovendien is de stem voor mij onaangenaam.

Een andere situatie waarin ik me laat voorlezen, is het openbaar vervoer. Er is, vooral in de trein, veel geluid, van geroezemoes tot lawaai. Het komt van alle kanten op me af en bij mij komt het, vanwege mijn aandoening, extra hard binnen. Om dat te voorkomen draag ik een mp3-speler met luisterboeken erop. Dit geluid overstemt het omgevingsgeluid waardoor ik me prettiger voel tijdens het reizen.

Naast leesboeken bestaan er dus ook luisterboeken. Ik vind het een heel mooie uitvinding.

Een aantal jaren geleden kreeg ik, als ik een mp3-speler ophad, van jongvolwassenen, meestal van het mannelijke geslacht, nog wel eens te horen: "Zo, u bent een moderne vrouw!" Waarop ze dan op mijn leeftijd doelden.  "Ach jongeman, al heel lang voordat jij geboren werd, liep ik al met de koptelefoon van een walkman op mijn hoofd."

Leesboeken

Zoals ik in mijn vorig bericht schreef, is het lezen me met de paplepel ingegoten. Ik doe het nog steeds graag. Maar dat kan ik alleen als het helemaal rustig om me heen is. Zo heb ik moeite om in de zomer buiten te lezen omdat er daar altijd wel geluiden om mij heen zijn.

Lezen gebeurt meestal in bed. Ik heb in de slaapkamer geen cv aan en wel het raam open. Maar ook al is het in de winter steenkoud in de kamer, dan nog kan ik uren blijven lezen, rechtop in bed met mijn rug tegen de kussens. Met een mooi boek heb ik geen last van de kou.
Tijdens mijn huwelijk had ik wel een probleem. Mijn ex, geen lezer, had er altijd een hekel aan als ik in bed las. De lamp moest uit.

Ik heb thuis een enorme hoeveelheid boeken. Ze groeien me constant boven mijn hoofd. Regelmatig doe ik boeken weg, maar daarna heb ik er altijd spijt van. Toch moet het. Ik heb in de kamer een boekenkast met 16 meter plank. Mensen die voor het eerst in mijn huis komen (niet-lezers), zeggen dan: "Zo veel boeken! Heb je die allemaal gelezen?" Ik vertel ze dan maar niet dat ik boven een veelvoud van de boeken beneden heb.

Ik heb onlangs een grote boekenopruiming gehouden. Ik heb nu alleen nog maar romans die oorspronkelijk in het Nederlands geschreven zijn. Dat zijn ook de boeken die ik het liefst lees. En dan geen oorlogsromans of romans die zich in Indië afspelen. Daar heb ik niets mee. Maar voor de rest zijn Nederlandse boeken voor mij herkenbaarder dan buitenlandse boeken. Dat vind ik prettig.
Verder heb ik boeken over onder andere taal en geschiedenis en een hele verzameling van Agatha Christie. En ook niet te vergeten een grote verzameling Prismapockets.
Overigens koop ik niet veel nieuwe boeken. Dat kan ik helaas niet betalen. Ik struin wel graag rommelmarkten en kringloopwinkels af op zoek naar nieuwe schatten. Het maakt me niet zo veel uit hoe de boeken eruit zien. Als de inhoud me maar bevalt.

Bij mij is het niet zo dat ik één boek lees en als dat uit is, ik aan de volgende begin. Ik lees er altijd wel een paar door elkaar, al naar gelang de stemming is. Bovendien zijn er boeken waaruit je elke dag een stukje leest om over na te denken.  Op het moment ligt er dit op mijn nachtkastje:

En dit is er vandaag bijgekomen:

Ik kan dus zondag gratis met de trein weg.

Ik denk erover een e-reader te kopen. Makkelijk mee te nemen en je hebt altijd wel een boek bij je, die bij de stemming op dat moment past. 
Die e-reader is misschien wel makkelijk maar het grote probleem ermee is, dat je geen fysiek boek in de handen hebt. Je voelt geen papier, je slaat geen bladzijde om, je kunt niet aan het boek zien dat het gelezen is, je kunt het niet bewaren enz. Bovendien moet je altijd wel zorgen voor een opgeladen accu. Ik ben er nog niet uit. Die nadelen die ik noemde zijn natuurlijk ook voordelen. Ik zou eigenlijk eerst eens een e-reader op proef moeten hebben.

Maar hoe dan ook, van papier of van een machientje, ik zal blijven lezen. Ik kan me geen leven zonder boek voorstellen.

Lezen

Al vanaf de eerste klas van de lagere school, toen ze net begon met leren lezen, las Greetje al alles wat maar los en vast zat.
Ze zat op een katholieke meisjesschool en daar leerde ze lezen door middel van het katholieke leesplankje:


plaatje van het www

Ze herinnert zich nog goed dat veel van de schoolboekjes en dergelijk kwam van de drukkerij van het R.-K. Jongensweeshuis in Tilburg en later uitgeverij Zwijsen. Gek, dat ze die namen haar hele leven onthouden heeft.

Zoals gezegd, ze las alles wat los en vast zat. De etiketten op de verpakking van het broodbeleg waren altijd interessant en elke keer weer kon ze steeds meer woorden lezen. Ze weet nog goed de verwondering bij het lezen van het woordje pindakaas op de pot pindakaas. Hé, daar staat PINDAKAAS!!!!

Vanaf dat ze lezen kon was Greetje lid van de bibliotheek. Nee, niet de openbare maar de rooms-katholieke bibliotheek. Op die manier zou ze geen verkeerde boeken lezen.
Ze leende altijd het maximum aantal boeken per week. Die kreeg ze met gemak uit. Puk en Muk, Pinkeltje, meisjesboeken als Marie-Anneke die Streepje genoemd werd. En ook veel boeken waarin dieren gepersonificeerd waren.
In  de boeken die Greetje las, ging vaak een moeder of een van de kinderen dood.  Moeder stierf aan tuberculose of een van de kinderen was door het ijs gezakt en overleed aan longontsteking. Ook lagen mensen vaak heel lang ziek op bed.

In het midden van de vorige eeuw waren er diverse spellingwijzigingen maar Greetje las nog  veel boeken met de oude spelling, zij las over bosch en visch, over den en der, over heeten en zoo. Geen probleem voor haar, als ze maar lezen kon..

Greetje vond het altijd leuk als er tekeningen in het boek stonden maar aan de tekeningen van één tekenares had ze een hekel aan. Die vond ze altijd maar raar. Die tekenares was Rie Cramer. De Greet van nu heeft veel waardering voor het werk van haar, maar toen, zo raar!

Greetje woonde thuis met nog 6 kinderen. Altijd was er lawaai en drukte in huis met zo veel volk. En Greetje had rust nodig om zich te kunnen concentreren. Het was lastig een rustige plaats te vinden om te lezen. In de zomer was het nog wel te doen. Dan kon Greetje op bed lezen. Maar in de winter moest ze wel in de kamer lezen. Ze ging dan op de grond zitten met opgetrokken knieën, de bril ging af want dan werd haar wereld kleiner en de vingers in de oren. En dan was Greetje heerlijk aan het lezen en dan zag haar vader die geen lezer was, in tegenstelling tot haar moeder, haar en vond het maar niets dat meisjes zaten te lezen. Ze kreeg dan altijd de opmerking: "Heb je niets beters te doen?". Hij bedoelde hiermee sokken stoppen of handwerken.



plaatje van het www

Greetje had vroeger ook genoeg leesvoer thuis. Eerst De Engelbewaarder, daarna de Okki en in de hoogste klassen van de lagere school de Taptoe. Nog later kwam de Donald Duck in huis. Greetje herinnert zich nog goed een vriendje van een van haar zussen die, zodra hij bij hun kwam, naar de Donald Duck greep en al lezend zat te gniffelen.









plaatje van het www

plaatje van het www

Greetjes ouders hadden ook tijdschriften. De KRO-gids, de Katholieke Illustratie, Beatrijs, een rk vrouwenblad, Na vijven, een hobbyblad, Ariadne, een handwerkblad, Knittax, een machinebreiblad, en Eva, een breiblad. Later ook nog de Margriet, met op de achterkant de strips van Broer en Konijn. Ook dat werd allemaal door Greetje gelezen en/of doorgebladerd. Ergens in een van die tijdschriften las ze ook de strips van Sjors en Sjimmie.



Destijds zag Sjimmie er nog zo uit, nu zeer incorrect.
 

Greetje is haar moeder nog steeds dankbaar dat die haar de liefde voor lezen heeft bijgebracht.